NO. 0106
فناوری و اینترنت اینترنت و وب

URL

URL — Uniform Resource Locator

URL نشانی یکتای یک منبع روی وب است — همان چیزی که در نوار نشانی مرورگر می‌بینید. هر URL دقیقاً می‌گوید با چه پروتکلی، به کدام سرور، و برای گرفتن کدام فایل باید مراجعه شود.

اجزای یک نشانی

یک نشانی کامل را می‌توان به بخش‌های مشخصی تجزیه کرد. نمونه:

https://estelahat.com/ai/term/?q=test#part2

بخشنمونهنقش
پروتکلhttps://با چه قواعدی ارتباط برقرار شود
دامنهestelahat.comکدام سرور
مسیر/ai/term/کدام منبع روی آن سرور
پرس‌وجو?q=testپارامترهای اضافه، مثل عبارت جست‌وجو
لنگر#part2پرش به بخشی از همان صفحه

نکتهٔ مهم دربارهٔ لنگر: بخش پس از علامت # هرگز به سرور ارسال نمی‌شود. فقط مرورگر از آن استفاده می‌کند تا صفحه را به موقعیت مشخصی اسکرول کند.

تشخیص نشانی جعلی

بیشتر حملات فیشینگ روی این حساب می‌کنند که کاربر نشانی را با دقت نمی‌خواند. قاعدهٔ طلایی این است:

قاعدهٔ خواندن نشانی

دامنهٔ واقعی، بخشی است که بلافاصله پیش از اولین اسلش تنها قرار دارد. از آنجا به عقب دو بخش بخوانید. هر چیزی که پس از اولین اسلش بیاید، در کنترل صاحب همان دامنه است و می‌تواند هر چیزی باشد.

چند نمونهٔ فریبنده:

  • bank.example.com ← دامنهٔ واقعی example.com است، نه بانک.
  • example.com/bank.ir/login ← همه‌چیز پس از اسلش، فقط مسیر است.
  • exarnple.com ← حرف‌های rn در کنار هم شبیه m دیده می‌شوند.
  • استفاده از حروف شبیه از الفبای دیگر که ظاهری یکسان اما نویسهٔ متفاوتی دارند.

پیش از کلیک روی لینک در ایمیل یا پیام، نشانی مقصد را ببینید. اگر تردید دارید، به‌جای کلیک، نشانی سایت را مستقیماً خودتان تایپ کنید.

نشانی خوب از نظر سئو و کاربر

ساختار نشانی هم بر تجربهٔ کاربر اثر می‌گذارد و هم سیگنالی برای موتور جست‌وجوست:

  • خوانا باشد. نشانی‌ای که معنایش پیداست، بهتر از رشته‌ای از اعداد و کدهای بی‌معنی است.
  • کوتاه بماند. مسیرهای بسیار عمیق و طولانی، هم برای کاربر و هم برای اشتراک‌گذاری دشوارند.
  • از خط تیره استفاده کنید نه زیرخط یا فاصله، برای جداکردن واژه‌ها.
  • ساختار سلسله‌مراتبی داشته باشد. مسیر باید جایگاه صفحه در سایت را نشان دهد.
  • ثابت بماند. تغییر نشانی یعنی از دست دادن لینک‌های موجود، مگر آنکه هدایت درست تنظیم شود.

دربارهٔ نشانی‌های فارسی: استفاده از حروف فارسی در مسیر مجاز و رایج است. مرورگر آن‌ها را خوانا نمایش می‌دهد اما در پشت صحنه به شکل رمزگذاری‌شده منتقل می‌کند — به همین دلیل وقتی چنین نشانی‌ای را کپی می‌کنید، ممکن است رشته‌ای طولانی از درصد و حرف ببینید.

URL و URI

گاهی اصطلاح URI را هم می‌بینید. تفاوت به‌طور خلاصه:

  • URI شناسهٔ یک منبع است — هر رشته‌ای که منبعی را مشخص کند.
  • URL نوعی URI است که علاوه بر شناسایی، محل منبع و روش دسترسی به آن را هم می‌گوید.

در عمل و در گفت‌وگوی روزمره، تقریباً همیشه منظور از هر دو یک چیز است و تمایزشان بیشتر در متون فنی اهمیت دارد.

پرسش‌های متداول دربارهٔ URL

تفاوت URL با دامنه چیست؟

دامنه فقط نام سایت است؛ نشانی کامل شامل دامنه به‌علاوهٔ پروتکل، مسیر و پارامترهاست. به بیان دیگر دامنه نام ساختمان است و نشانی کامل، نشانی دقیق یک واحد در آن ساختمان.

کوتاه‌کننده‌های لینک امن هستند؟

مقصد واقعی را پنهان می‌کنند و به همین دلیل ابزار محبوبی برای فیشینگ‌اند. اگر لینک کوتاه‌شده‌ای از منبع ناشناس دریافت کردید، پیش از کلیک با ابزارهای پیش‌نمایش، مقصد نهایی را بررسی کنید.

چرا بعضی نشانی‌ها اسلش پایانی دارند و بعضی نه؟

از نظر فنی این دو می‌توانند دو نشانی متفاوت باشند. برای پرهیز از محتوای تکراری، سایت‌ها معمولاً یکی را انتخاب می‌کنند و دیگری را به آن هدایت می‌کنند. مهم، یکدست بودن در کل سایت است.