اصطلاحات ارز دیجیتال و بلاکچین
بازار کریپتو واژگان مخصوص خود را دارد؛ این دسته آنها را بدون هیجان و بدون توصیهٔ مالی توضیح میدهد.
واژههای منتشرشده
۱۸ اصطلاح- ارز دیجیتالارز دیجیتال اصطلاحی چتری برای هر پولی است که فقط بهشکل الکترونیکی وجود دارد و نسخهٔ فیزیکی ندارد. این دسته گستردهتر از رمزارز است و پول الکترونیکی بانکی و ارزهای دیجیتال بانک مرکزی را هم در بر میگیرد.
- رمزارزرمزارز نوعی ارز دیجیتال است که با رمزنگاری ایمن میشود و روی شبکهای غیرمتمرکز کار میکند. ویژگی تعیینکنندهاش این است که هیچ بانک، دولت یا شرکتی آن را صادر یا کنترل نمیکند؛ قواعدش را کد و توافق شبکه تعیین میکند.
- بلاکچینبلاکچین نوعی پایگاه دادهٔ مشترک است که رکوردها در آن بهصورت زنجیرهای از بلوکهای بههمقفلشده ذخیره میشوند. ویژگی اصلیاش این است که تغییر یک رکورد قدیمی، همهٔ بلوکهای بعدی را بیاعتبار میکند — و همین دستکاری را عملاً غیرممکن میسازد.
- دفتر کل توزیعشدهدفتر کل توزیعشده پایگاه دادهٔ مشترکی است که نسخههای همسان آن روی چندین کامپیوتر مستقل نگهداری و همزمان بهروز میشود. بلاکچین شناختهشدهترین شکل آن است، اما تنها شکل ممکن نیست.
- توکنتوکن دارایی دیجیتالی است که روی بلاکچینِ دیگری ساخته میشود و شبکهٔ اختصاصی خودش را ندارد. تفاوت اصلیاش با کوین همین است: کوین ارز بومی یک شبکه است، توکن مهمانی روی شبکهٔ دیگران.
- کوینکوین ارز بومی یک بلاکچین مستقل است — یعنی شبکهٔ اختصاصی خودش را دارد و کارمزد تراکنشهای آن شبکه با همان پرداخت میشود. این ویژگی، کوین را از توکن جدا میکند که روی شبکهٔ دیگری میزبانی میشود.
- مارکت کپمارکت کپ یا ارزش بازار، حاصلضرب قیمت هر واحد در عرضهٔ در گردش است. این عدد اندازهٔ نسبی یک دارایی را نشان میدهد و برخلاف تصور رایج، بههیچوجه به معنی مقدار پولی نیست که وارد آن شده است.
- عرضه در گردشعرضهٔ در گردش تعداد واحدهایی از یک رمزارز است که در حال حاضر در دست عموم و قابل خرید و فروشاند. این عدد واحدهای قفلشده، منتشرنشده یا سوزاندهشده را شامل نمیشود و مبنای محاسبهٔ ارزش بازار است.
- توکنومیکتوکنومیک ترکیب دو واژهٔ «توکن» و «اقتصاد» است و به مجموعهٔ قواعد اقتصادی یک پروژه اشاره دارد: چند واحد ساخته میشود، چطور توزیع میشود، چه کسی چه سهمی دارد و چه چیزی باعث میشود کسی آن را بخواهد.
- وایت پیپروایتپیپر سند رسمی و فنی یک پروژه است که مسئله، راهحل پیشنهادی، معماری فنی و مدل اقتصادی را توضیح میدهد. در دنیای کریپتو، این سند نقش «شناسنامهٔ» پروژه را دارد — اما هیچ نهادی صحت محتوایش را تأیید نمیکند.
- بیتکوینبیتکوین شبکهای همتابههمتا برای انتقال ارزش دیجیتال و نام واحد بومی آن، BTC، است. تراکنشها بهجای بانک مرکزی با امضای رمزنگاری، قواعد مشترک شبکه و تأیید نودهای مستقل ثبت میشوند.
- اتریوماتریوم یک شبکهٔ بلاکچینی عمومی و سکوی اجرای برنامههای غیرمتمرکز است. برنامههای آن با قرارداد هوشمند اجرا میشوند و دارایی بومی شبکه، اتر با نماد ETH، برای پرداخت کارمزد و مشارکت در امنیت شبکه به کار میرود.
- کیف پول ارز دیجیتالکیف پول ارز دیجیتال ابزاری برای مدیریت کلیدها، مشاهدهٔ موجودی و امضای تراکنشهای بلاکچینی است. کوینها معمولاً داخل برنامه ذخیره نمیشوند؛ سابقه و مالکیت روی شبکه است و کلید، اختیار خرجکردن را ثابت میکند.
- دیفای DeFiدیفای یا امور مالی غیرمتمرکز نام مجموعهای از خدمات مالی مبتنی بر بلاکچین و قرارداد هوشمند است؛ مانند مبادله، وامدهی و وامگیری. دسترسی مستقیمتر به معنی بیخطر یا کاملاً بدون واسطه بودن نیست.
- NFTNFT یا توکن غیرقابلتعویض، رکوردی منحصربهفرد روی بلاکچین است که میتواند مالکیت یا اصالت یک شناسهٔ دیجیتال را نشان دهد. خود توکن با تصویر، فایل و حق مؤلف آن یکی نیست و ارزشش به کاربرد و حقوق متصل به آن بستگی دارد.
- ترید ارز دیجیتالترید ارز دیجیتال خریدوفروش برنامهریزیشدهٔ داراییهای دیجیتال با هدف بهرهگرفتن از تغییر قیمت است. ترید با سرمایهگذاری بلندمدت فرق دارد و نتیجهٔ آن پس از کارمزد، لغزش قیمت، خطای تحلیل و مدیریت ریسک سنجیده میشود، نه فقط درصد معاملات موفق.