عرضه در گردش
Circulating Supplyعرضهٔ در گردش تعداد واحدهایی از یک رمزارز است که در حال حاضر در دست عموم و قابل خرید و فروشاند. این عدد واحدهای قفلشده، منتشرنشده یا سوزاندهشده را شامل نمیشود و مبنای محاسبهٔ ارزش بازار است.
سه عدد که نباید با هم اشتباه شوند
| معیار | یعنی چه |
|---|---|
| عرضهٔ در گردش | واحدهایی که همین حالا در دست عموم و قابل معاملهاند |
| عرضهٔ کل | همهٔ واحدهای ساختهشده تا امروز، منهای واحدهای سوزاندهشده |
| حداکثر عرضه | سقفی که هرگز از آن فراتر نمیرود؛ برخی پروژهها اصلاً سقف ندارند |
فاصلهٔ میان این سه عدد، اطلاعات مهمی میدهد. اگر عرضهٔ در گردش خیلی کمتر از عرضهٔ کل باشد، یعنی حجم زیادی از واحدها قفلاند و در آینده وارد بازار میشوند. اگر عرضهٔ کل خیلی کمتر از حداکثر عرضه باشد، یعنی هنوز واحدهای زیادی ساخته نشدهاند.
ورود واحدهای تازه به بازار، در نبود تقاضای متناسب، فشار فروش ایجاد میکند. دارندگان فعلی «رقیق» میشوند — یعنی سهمشان از کل کاهش مییابد. به همین دلیل جدول زمانی آزادسازی، یکی از مهمترین چیزهایی است که باید پیش از هر تصمیمی بررسی شود.
چه چیزی از عرضهٔ در گردش کنار گذاشته میشود؟
- واحدهای قفلشدهٔ تیم و سرمایهگذاران اولیه. معمولاً با دورهٔ انتظار و آزادسازی تدریجی همراهاند.
- ذخیرهٔ خزانهٔ پروژه که برای توسعهٔ آینده کنار گذاشته شده.
- پاداشهای هنوز توزیعنشده که قرار است در طول سالها به نگهدارندگان شبکه داده شود.
- واحدهای سوزاندهشده که عمداً به نشانی غیرقابل بازیابی فرستاده شدهاند تا برای همیشه از دسترس خارج شوند.
یک ابهام واقعی هم وجود دارد: سکههای گمشده. کیف پولهایی که کلیدشان از بین رفته، عملاً برای همیشه غیرقابل دسترساند اما معمولاً همچنان در عرضهٔ در گردش شمرده میشوند. تخمینها نشان میدهد سهم قابل توجهی از برخی رمزارزهای قدیمی در این وضعیت است.
زمانبندی آزادسازی
بیشتر پروژهها واحدهای تیم و سرمایهگذاران را یکجا آزاد نمیکنند. الگوی متعارف:
- دورهٔ انتظار. بازهای — معمولاً چند ماه تا یک سال — که هیچ واحدی آزاد نمیشود.
- آزادسازی تدریجی. پس از آن، درصد مشخصی بهصورت ماهانه یا فصلی آزاد میشود.
- آزادسازی کامل که ممکن است سالها طول بکشد.
هدف این ساختار، همراستاکردن انگیزهٔ تیم با موفقیت بلندمدت پروژه است. اما نقاط آزادسازی بزرگ، رویدادهای قابل پیشبینیای هستند که بازار معمولاً به آنها واکنش نشان میدهد.
اگر پروژهای درصد بسیار کمی از عرضه را در گردش دارد و بقیه در دست تیم و سرمایهگذاران اولیه است، قیمت فعلی با عرضهٔ بسیار محدودی شکل گرفته و ممکن است پایدار نباشد. جدول آزادسازی را حتماً در وایتپیپر بررسی کنید.
سوزاندن و تورم
سوزاندن یعنی ارسال دائمی واحدها به نشانیای که کلید خصوصی ندارد. این کار عرضه را کاهش میدهد و برخی پروژهها آن را بهصورت خودکار انجام میدهند — مثلاً بخشی از کارمزد هر تراکنش سوزانده میشود.
بر اساس رابطهٔ عرضه و تقاضا، پروژهها را میتوان چنین دستهبندی کرد:
- تورمی: عرضه مدام افزایش مییابد و سقفی ندارد.
- ضدتورمی: نرخ رشد عرضه بهمرور کاهش مییابد؛ رایجترین الگو.
- کاهشی: نرخ سوزاندن از نرخ انتشار بیشتر است و عرضه بهمرور کم میشود.
نکتهٔ مهم: کاهش عرضه بهخودیخود قیمت را بالا نمیبرد. اگر تقاضایی وجود نداشته باشد، سوزاندن مقدار زیادی از یک دارایی بیمصرف، آن را ارزشمند نمیکند. عرضه فقط یک طرف معادله است.
پرسشهای متداول دربارهٔ عرضه در گردش
چرا عرضهٔ در گردش در سایتهای مختلف فرق دارد؟
چون تعریف «در دسترس عموم» تا حدی قضاوتی است. سایتهای تجمیعکنندهٔ داده روشهای متفاوتی برای حسابکردن واحدهای قفلشده، خزانه و سکههای گمشده دارند. برای مقایسه، همیشه به یک منبع واحد تکیه کنید.
آیا عرضهٔ محدود تضمین افزایش قیمت است؟
خیر. کمیابی فقط وقتی ارزش میسازد که تقاضا وجود داشته باشد. میتوان توکنی با عرضهٔ بسیار محدود ساخت که هیچکس آن را نخواهد و ارزشش صفر بماند. کمیابی شرط لازم است، نه کافی.
هاوینگ چه ارتباطی با عرضه دارد؟
هاوینگ رویدادی است که در آن پاداش نگهدارندگان شبکه نصف میشود و در نتیجه سرعت ورود واحدهای تازه به بازار کاهش مییابد. این رویداد عرضهٔ موجود را کم نمیکند، بلکه نرخ رشد آن را کند میکند.
اصطلاحات همخانوادهٔ مفاهیم پایه کریپتو
مشاهدهٔ همه ←- ارز دیجیتالارز دیجیتال اصطلاحی چتری برای هر پولی است که فقط بهشکل الکترونیکی وجود دارد و نسخهٔ فیزیکی ندارد. این دسته گستردهتر از رمزارز است و پول الکترونیکی بانکی و ارزهای دیجیتال بانک مرکزی را هم در بر میگیرد.
- رمزارزرمزارز نوعی ارز دیجیتال است که با رمزنگاری ایمن میشود و روی شبکهای غیرمتمرکز کار میکند. ویژگی تعیینکنندهاش این است که هیچ بانک، دولت یا شرکتی آن را صادر یا کنترل نمیکند؛ قواعدش را کد و توافق شبکه تعیین میکند.
- بلاکچینبلاکچین نوعی پایگاه دادهٔ مشترک است که رکوردها در آن بهصورت زنجیرهای از بلوکهای بههمقفلشده ذخیره میشوند. ویژگی اصلیاش این است که تغییر یک رکورد قدیمی، همهٔ بلوکهای بعدی را بیاعتبار میکند — و همین دستکاری را عملاً غیرممکن میسازد.
- دفتر کل توزیعشدهدفتر کل توزیعشده پایگاه دادهٔ مشترکی است که نسخههای همسان آن روی چندین کامپیوتر مستقل نگهداری و همزمان بهروز میشود. بلاکچین شناختهشدهترین شکل آن است، اما تنها شکل ممکن نیست.
- توکنتوکن دارایی دیجیتالی است که روی بلاکچینِ دیگری ساخته میشود و شبکهٔ اختصاصی خودش را ندارد. تفاوت اصلیاش با کوین همین است: کوین ارز بومی یک شبکه است، توکن مهمانی روی شبکهٔ دیگران.
- کوینکوین ارز بومی یک بلاکچین مستقل است — یعنی شبکهٔ اختصاصی خودش را دارد و کارمزد تراکنشهای آن شبکه با همان پرداخت میشود. این ویژگی، کوین را از توکن جدا میکند که روی شبکهٔ دیگری میزبانی میشود.
برای درک کاملتر، اینها را هم بخوانید
- مارکت کپمارکت کپ یا ارزش بازار، حاصلضرب قیمت هر واحد در عرضهٔ در گردش است. این عدد اندازهٔ نسبی یک دارایی را نشان میدهد و برخلاف تصور رایج، بههیچوجه به معنی مقدار پولی نیست که وارد آن شده است.
- توکنومیکتوکنومیک ترکیب دو واژهٔ «توکن» و «اقتصاد» است و به مجموعهٔ قواعد اقتصادی یک پروژه اشاره دارد: چند واحد ساخته میشود، چطور توزیع میشود، چه کسی چه سهمی دارد و چه چیزی باعث میشود کسی آن را بخواهد.
- کوینکوین ارز بومی یک بلاکچین مستقل است — یعنی شبکهٔ اختصاصی خودش را دارد و کارمزد تراکنشهای آن شبکه با همان پرداخت میشود. این ویژگی، کوین را از توکن جدا میکند که روی شبکهٔ دیگری میزبانی میشود.