کوین
Coinکوین ارز بومی یک بلاکچین مستقل است — یعنی شبکهٔ اختصاصی خودش را دارد و کارمزد تراکنشهای آن شبکه با همان پرداخت میشود. این ویژگی، کوین را از توکن جدا میکند که روی شبکهٔ دیگری میزبانی میشود.
معیار تشخیص
برای اینکه بفهمید با کوین طرفید یا توکن، یک پرسش کافی است: کارمزد انتقال این دارایی با چه چیزی پرداخت میشود؟
- اگر کارمزد را با خودِ همان دارایی میپردازید ← کوین است.
- اگر کارمزد را با دارایی دیگری میپردازید ← توکن است.
دلیل این تفاوت ساختاری است. کوین جزئی از خود پروتکل شبکه است و در همان کدی تعریف شده که شبکه را میسازد. توکن اما با یک قرارداد هوشمند روی شبکه ساخته میشود؛ مثل برنامهای که روی سیستمعامل نصب میشود، نه خود سیستمعامل.
کوین فقط پول نیست؛ امنیت شبکه است
این نکته اغلب نادیده گرفته میشود. کوین در یک شبکهٔ غیرمتمرکز، سه کارکرد حیاتی دارد که هیچکدام «پول بودن» نیست:
- پاداش نگهدارندگان شبکه. کسانی که تراکنشها را تأیید و شبکه را حفظ میکنند، با کوین تازه پاداش میگیرند. بدون این انگیزه، کسی هزینهٔ نگهداری شبکه را نمیپردازد.
- جلوگیری از حملهٔ هرزنامه. اگر ارسال تراکنش رایگان بود، هر مهاجمی میتوانست شبکه را با میلیونها تراکنش بیمعنا فلج کند. کارمزد، حمله را پرهزینه میکند.
- وثیقهٔ امنیتی. در شبکههای مبتنی بر اثبات سهام، اعتبارسنجها باید کوین قفل کنند. اگر تقلب کنند، این وثیقه را از دست میدهند.
امنیت یک شبکهٔ غیرمتمرکز تا حد زیادی به ارزش کوین آن گره خورده است. هرچه ارزش پایینتر باشد، هزینهٔ حمله به شبکه کمتر میشود. به همین دلیل شبکههای کوچک با ارزش بازار پایین، در برابر تسخیر آسیبپذیرترند.
آلتکوین یعنی چه؟
واژهٔ آلتکوین از Alternative Coin میآید و در ابتدا به هر رمزارزی جز بیتکوین گفته میشد. امروز کاربردش دقیق نیست و بیشتر بهصورت کلی برای رمزارزهای غیر از بیتکوین به کار میرود.
دستههای رایج آلتکوین:
- شبکههای قرارداد هوشمند که هدفشان میزبانی برنامههای غیرمتمرکز است.
- کوینهای حریم خصوصی که تلاش میکنند تراکنشها را غیرقابل ردیابی کنند.
- کوینهای پرداختمحور با تمرکز بر سرعت و کارمزد پایین.
- میمکوینها که پشتوانهٔ فنی یا کاربردی مشخصی ندارند و ارزششان کاملاً از توجه جمعی و شبکههای اجتماعی میآید.
این دسته نوسان بهمراتب شدیدتری دارد و ارزششان به هیچ کاربرد قابل سنجشی متصل نیست. بسیاری از آنها عمر کوتاهی دارند و به صفر میرسند. این صفحه توصیهای دربارهٔ هیچکدام نمیکند؛ فقط معنای اصطلاح را روشن میکند.
چند نکتهٔ عملی
- شبکه را با دارایی اشتباه نگیرید. یک نام تجاری ممکن است هم روی شبکهٔ اصلی و هم بهصورت توکن روی شبکههای دیگر وجود داشته باشد. ارسال به شبکهٔ اشتباه، یکی از رایجترین راههای از دست دادن دارایی است.
- همیشه کمی موجودی کارمزد نگه دارید. اگر همهٔ کوین بومی را خرج کنید، توکنهای روی همان شبکه عملاً قفل میشوند.
- تعداد واحد معیار ارزش نیست. داشتن یک میلیون واحد از یک کوین ارزان، لزوماً بیشتر از داشتن یک واحد از کوین گران نیست. آنچه مهم است، ارزش بازار و عرضهٔ در گردش است، نه قیمت هر واحد.
پرسشهای متداول دربارهٔ کوین
آیا یک توکن میتواند بعداً کوین شود؟
بله و این اتفاق بارها افتاده است. برخی پروژهها ابتدا توکن خود را روی شبکهای موجود منتشر میکنند و پس از راهاندازی شبکهٔ اختصاصی، دارندگان توکن را به کوین بومی شبکهٔ جدید منتقل میکنند. به این فرایند مهاجرت یا سوآپ میگویند.
بیتکوین کوین است یا توکن؟
کوین. شبکهٔ اختصاصی خودش را دارد و کارمزد تراکنشهای آن شبکه با خودش پرداخت میشود. در واقع اولین و مرجعترین نمونهٔ کوین است.
چرا بعضی کوینها را روی چند شبکه میبینم؟
چون نسخههای «بستهبندیشده» از آنها ساخته شده است: دارایی اصلی در جایی قفل میشود و بهازای آن، توکنی معادل روی شبکهٔ دیگری منتشر میشود. آن نسخه دیگر کوین نیست، توکن است — و ریسک اضافهای دارد، چون به سلامت سازوکار قفل و آزادسازی وابسته است.
اصطلاحات همخانوادهٔ مفاهیم پایه کریپتو
مشاهدهٔ همه ←- ارز دیجیتالارز دیجیتال اصطلاحی چتری برای هر پولی است که فقط بهشکل الکترونیکی وجود دارد و نسخهٔ فیزیکی ندارد. این دسته گستردهتر از رمزارز است و پول الکترونیکی بانکی و ارزهای دیجیتال بانک مرکزی را هم در بر میگیرد.
- رمزارزرمزارز نوعی ارز دیجیتال است که با رمزنگاری ایمن میشود و روی شبکهای غیرمتمرکز کار میکند. ویژگی تعیینکنندهاش این است که هیچ بانک، دولت یا شرکتی آن را صادر یا کنترل نمیکند؛ قواعدش را کد و توافق شبکه تعیین میکند.
- بلاکچینبلاکچین نوعی پایگاه دادهٔ مشترک است که رکوردها در آن بهصورت زنجیرهای از بلوکهای بههمقفلشده ذخیره میشوند. ویژگی اصلیاش این است که تغییر یک رکورد قدیمی، همهٔ بلوکهای بعدی را بیاعتبار میکند — و همین دستکاری را عملاً غیرممکن میسازد.
- دفتر کل توزیعشدهدفتر کل توزیعشده پایگاه دادهٔ مشترکی است که نسخههای همسان آن روی چندین کامپیوتر مستقل نگهداری و همزمان بهروز میشود. بلاکچین شناختهشدهترین شکل آن است، اما تنها شکل ممکن نیست.
- توکنتوکن دارایی دیجیتالی است که روی بلاکچینِ دیگری ساخته میشود و شبکهٔ اختصاصی خودش را ندارد. تفاوت اصلیاش با کوین همین است: کوین ارز بومی یک شبکه است، توکن مهمانی روی شبکهٔ دیگران.
- مارکت کپمارکت کپ یا ارزش بازار، حاصلضرب قیمت هر واحد در عرضهٔ در گردش است. این عدد اندازهٔ نسبی یک دارایی را نشان میدهد و برخلاف تصور رایج، بههیچوجه به معنی مقدار پولی نیست که وارد آن شده است.
برای درک کاملتر، اینها را هم بخوانید
- توکنتوکن دارایی دیجیتالی است که روی بلاکچینِ دیگری ساخته میشود و شبکهٔ اختصاصی خودش را ندارد. تفاوت اصلیاش با کوین همین است: کوین ارز بومی یک شبکه است، توکن مهمانی روی شبکهٔ دیگران.
- مارکت کپمارکت کپ یا ارزش بازار، حاصلضرب قیمت هر واحد در عرضهٔ در گردش است. این عدد اندازهٔ نسبی یک دارایی را نشان میدهد و برخلاف تصور رایج، بههیچوجه به معنی مقدار پولی نیست که وارد آن شده است.
- رمزارزرمزارز نوعی ارز دیجیتال است که با رمزنگاری ایمن میشود و روی شبکهای غیرمتمرکز کار میکند. ویژگی تعیینکنندهاش این است که هیچ بانک، دولت یا شرکتی آن را صادر یا کنترل نمیکند؛ قواعدش را کد و توافق شبکه تعیین میکند.
- عرضه در گردشعرضهٔ در گردش تعداد واحدهایی از یک رمزارز است که در حال حاضر در دست عموم و قابل خرید و فروشاند. این عدد واحدهای قفلشده، منتشرنشده یا سوزاندهشده را شامل نمیشود و مبنای محاسبهٔ ارزش بازار است.