اندروید
Androidاندروید یک پشتهٔ نرمافزاری متنباز و مبتنی بر هستهٔ لینوکس برای دستگاههای گوناگون، بهویژه گوشی و تبلت است. سیستمعامل پایه، خدمات دستگاه و فروشگاه یا برنامههای ازپیشنصبشده لزوماً یک چیز نیستند.
اندروید، AOSP و خدمات گوگل
نام اندروید در مکالمه معمولاً به کل تجربهٔ یک گوشی اشاره میکند، اما از نظر فنی چند لایه وجود دارد. AOSP پروژهٔ متنباز اندروید و کد پایهٔ سیستمعامل است. شرکت سازنده میتواند رابط، درایور و برنامههای خود را روی آن قرار دهد. خدمات و برنامههای اختصاصی مانند فروشگاه نیز ممکن است با مجوز جداگانه افزوده شوند.
به همین دلیل دو گوشی با شماره نسخهٔ یکسان میتوانند ظاهر، تنظیمات و سرعت دریافت بهروزرسانی متفاوتی داشته باشند. توضیح رسمی معماری پلتفرم Android آن را پشتهای متنباز و مبتنی بر Linux معرفی میکند که از لایههای سیستم، زمان اجرای Android، چارچوب API و برنامهها تشکیل شده است.
لایههای اصلی سیستمعامل
- هستهٔ لینوکس: مدیریت فرایند، حافظه، امنیت و ارتباط با سختافزار؛
- HAL: رابط استاندارد میان قابلیتهای سختافزاری و لایههای بالاتر؛
- Android Runtime: اجرای کد برنامهها و مدیریت حافظه؛
- کتابخانههای بومی: امکاناتی مانند گرافیک، رسانه و پایگاه داده؛
- چارچوب Java API: سرویسهایی که توسعهدهنده برای اعلان، موقعیت، پنجره و فعالیتها به کار میبرد؛
- برنامهها: تماس، پیام، دوربین و اپهای نصبشده.
این تفکیک نشان میدهد چرا رفع یک مشکل ممکن است به سازندهٔ تراشه، برند دستگاه، توسعهدهندهٔ اپ یا خود پلتفرم مربوط باشد. «مشکل اندروید» همیشه یک منشأ واحد ندارد.
APK، نصب برنامه و مجوزها
برنامهٔ اندروید برای توزیع در قالب بستهای مانند APK ارائه میشود. فروشگاهها ممکن است بستههای بهینهشده را برای مدل دستگاه بسازند. نصب از منبع ناشناس خطر بیشتری دارد، چون بررسی فروشگاه و مسیر بهروزرسانی قابلاعتماد حذف میشود؛ معتبر بودن نام فایل یا آیکون نشانهٔ سلامت نیست.
اندروید برنامهها را در محیطهای جدا اجرا میکند و برای دسترسیهای حساس از مجوز استفاده میکند. مجوز دوربین، میکروفون، مخاطبان یا موقعیت باید با کار اصلی برنامه تناسب داشته باشد. دسترسیای که قبلاً دادهاید در تنظیمات قابل بازبینی است. سرویس Accessibility یا مدیریت دستگاه قدرت زیادی دارد و اعطای آن به برنامهٔ ناشناس میتواند امنیت را دور بزند.
نسخه، وصلهٔ امنیتی و بهروزرسانی
«نسخه اندروید» با «سطح وصلهٔ امنیتی» فرق دارد. دستگاهی ممکن است نسخهٔ اصلی قدیمیتر ولی وصلهٔ تازهتری داشته باشد. همچنین برنامههای سیستمی و اجزای Google Play میتوانند مستقل بهروزرسانی شوند. برای ارزیابی پشتیبانی، تاریخ وصله و تعهد رسمی سازنده از صرف نام نسخه مهمتر است.
رسیدن بهروزرسانی به یک مدل به تراشه، تغییرات سازنده، اپراتور و منطقه وابسته است. پیش از خرید باید مدت تعهد امنیتی همان مدل و بازار را بررسی کرد؛ سیاست یک برند لزوماً برای تمام محصولاتش برابر نیست. پشتیبانگیری پیش از ارتقای بزرگ و داشتن فضای خالی، احتمال مشکل را کاهش میدهد.
مسیر دقیق میان برندها فرق دارد، اما معمولاً در Settings ← About phone ← Android version میتوان نسخه و سطح وصله را دید.
اندروید امن است؟
امنیت نتیجهٔ ترکیب طراحی سیستم، سرعت وصله، تنظیمات و رفتار کاربر است. قفل صفحهٔ قوی، بهروزرسانی منظم، نصب از منبع معتبر، فعالکردن قابلیت یافتن دستگاه و پشتیبانگیری رمزگذاریشده پایههای مهماند. روتکردن یا بازکردن بوتلودر کنترل بیشتری میدهد اما میتواند زنجیرهٔ اعتماد، برنامههای بانکی یا محافظت هنگام سرقت را تضعیف کند.
برای فروش یا واگذاری، ابتدا حسابها را خارج، دادهها را پشتیبان و سپس از تنظیمات بازنشانی کارخانه انجام دهید. در دستگاه سازمانی ممکن است سیاست مدیریت مرکزی اعمال شود. هیچ آنتیویروسی جای وصله و دقت در مجوز را نمیگیرد؛ وعدهٔ پاکسازی جادویی یا افزایش شدید سرعت نیز باید با تردید دیده شود.
پرسشهای متداول دربارهٔ اندروید
آیا اندروید متعلق به گوگل است؟
پروژهٔ پایه AOSP متنباز است و گوگل هدایت مهمی در توسعه دارد، اما خدمات گوگل و فروشگاه Play اجزای اختصاصی و دارای شرایط جدا هستند. سازندگان نیز نسخهٔ دستگاه خود را سفارشی میکنند.
تفاوت اندروید و سامسونگ چیست؟
اندروید سیستمعامل پایه است؛ سامسونگ یک سازندهٔ دستگاه است که رابط و برنامههای خودش را روی اندروید ارائه میکند. برندهای دیگر نیز همین پایه را با تجربهای متفاوت عرضه میکنند.
آیا APK همان برنامه است؟
APK یکی از قالبهای بستهٔ نصب برنامه است. خود برنامه پس از نصب شامل کد، داده و مجوزهاست و ممکن است از بستههای چندبخشی یا قالب توزیع دیگری هم استفاده شود.
برای درک کاملتر، اینها را هم بخوانید
- اینترنتاینترنت شبکهای جهانی از شبکههای کوچکتر است که با قواعد ارتباطی مشترک به هم وصل شدهاند. نکتهای که اغلب اشتباه گرفته میشود: اینترنت زیرساخت است و وب فقط یکی از سرویسهایی است که روی آن اجرا میشود.
- وبوب یا شبکهٔ جهانی، سامانهای از اسناد بههمپیوسته است که روی اینترنت اجرا میشود. ایدهٔ بنیادیاش ابرپیوند است: امکان پریدن از هر سند به سند دیگر با یک کلیک، بدون اینکه مهم باشد آن سند روی کدام سرور در کدام کشور است.
- لایسنس نرمافزارلایسنس نرمافزار مجوزی حقوقی است که مشخص میکند یک برنامه را چه کسی، روی چند دستگاه، برای چه مدتی و با چه حقهایی میتواند استفاده، کپی، تغییر یا توزیع کند. پرداخت پول معمولاً مالکیت خود نرمافزار را منتقل نمیکند؛ فقط حق استفادهای محدود میسازد.